Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı; aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış bir işçinin, iş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi durumunda, çalıştığı her tam yıl için işverence ödenen toplu bir tutardır. İşçinin işyerine verdiği emeğin ve geçirdiği sürenin karşılığı olarak kabul edilir; her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarında hesaplanır.
Yasal Dayanak: 1475 Sayılı İş Kanunu Madde 14
Kıdem tazminatının yasal dayanağı, 1475 sayılı (eski) İş Kanunu'nun 14. maddesidir. 2003 yılında yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu eski kanunu büyük ölçüde yürürlükten kaldırmış, ancak kıdem tazminatını düzenleyen 14. maddeyi yürürlükte bırakmıştır. Bu nedenle bugün iş ilişkileri 4857 sayılı Kanun'a tabi olsa da, kıdem tazminatının şartları, hesaplanma biçimi ve tavanı hâlâ 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre belirlenir.
Madde 14; tazminata hak kazandıran fesih hallerini, kıdem süresinin nasıl hesaplanacağını, esas alınacak ücreti ve ödenebilecek azami tutarı (tavanı) düzenler.
Tarihçesi ve Amacı
Kıdem tazminatı Türk hukukuna ilk kez 1936 tarihli 3008 sayılı İş Kanunu ile girmiştir; o dönemde en az beş yıl çalışma şartı aranıyordu. Zaman içinde bu süre bir yıla inmiş, hesaplama biçimi her tam yıl için 30 günlük ücret esasına bağlanmış ve 1970'lerde bugünkü yapısına kavuşmuştur.
Kurumun birden fazla amacı vardır: işçinin yıllar içinde işyerine verdiği emeği ve yıpranmayı karşılamak, işini kaybeden işçiye yeni bir iş bulana kadar ekonomik bir güvence sağlamak ve işverenleri keyfî işten çıkarmalar konusunda düşünmeye sevk etmek. Bu yönüyle kıdem tazminatı hem bir ödül, hem bir güvence, hem de bir caydırıcı işlevi görür.
Kimler Hak Kazanır?
Kıdem tazminatına hak kazanmak için iki temel şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
1. Süre şartı: Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olmak.
2. Fesih şartı: İş sözleşmesinin kanunda sayılan hallerden biriyle sona ermesi — işverenin haklı neden olmaksızın feshi, işçinin haklı nedenle feshi, emeklilik, askerlik, kadın işçinin evlilik nedeniyle ayrılması veya işçinin ölümü.
Fesih türleri, İş Kanunu m.24 kapsamındaki haklı fesih halleri ve emeklilik, askerlik, evlilik gibi özel durumların ayrıntısı için Kimler Alabilir? sayfasına bakabilirsiniz.
İhbar Tazminatından Farkı Nedir?
Kıdem tazminatı ile ihbar tazminatı sık karıştırılır; oysa ikisi farklı kurumlarıdır. İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa tanıması gereken bildirim süresine uymamasının karşılığıdır ve çalışma süresine göre 2 ila 8 haftalık ücret tutarındadır. Kıdem tazminatı ise çalışılan yılların karşılığıdır. Şartları oluşmuşsa ikisi aynı anda alınabilir; biri diğerinin yerine geçmez.
Kıdem Tazminatından Yapılan Kesintiler
Kıdem tazminatı, gelir vergisinden istisnadır — yani tavan dahilinde ödenen tutardan gelir vergisi kesilmez. Yapılan tek kesinti binde 7,59 oranındaki damga vergisidir. SGK primi de kesilmez.
Örnek: Brüt kıdem tazminatı 200.000,00 TL hesaplanan bir işçiden yalnızca 1.518,00 TL damga vergisi kesilir; eline geçen net tutar 198.482,00 TL olur.
Bir yıllık kıdem için ödenebilecek tutarın üst sınırı (tavan) her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir; 2026 Temmuz–Aralık dönemi için 73.729,87 TL'dir. Ayrıntılar için 2026 Tavanı sayfasına, kendi tutarınızı görmek için hesaplayıcıya göz atabilirsiniz.
Kişisel durumunuza özel detaylı bir hukuki değerlendirme için Yılmaz & Ertürk Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
İletişim bilgilerine git